หลายวันก่อนผมได้ไปคุยกับบริษัทแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นบริษัทที่เกี่ยวข้องกับลิขสิทธิ์
เขาได้เห็นผมงานของผมผ่านทางหนังสือ DitalPainting เล่มล่าสุดที่ออกไป
แน่นอนว่าสมาชิกบางท่านก็ได้ถูกเชิญไปคุยเหมือกัน

เนื้อหาสาระมันอยู่ตรงที่ว่า บริษัท แห่งนี้ต้องการเปิดตลาดใหม่ (คิดว่านะ) ลักษณะของงานจะพวกให้บริการโหลดทางมือถือต่าง ไม่ว่าจะเป็น Screen Saver Wallpaper Theme หรืออะไรต่างๆนาๆที่เราเห็นกันบนมือถือนั่นแหละครับ
เพียงแต่ว่าที่เค้าต้องการคือ การออกแบบคาแร็กเตอร์ เพื่อใช้งาน และเขาต้องการลิขสิทธิ์ของผลงานเหมื่อนกัน

แต่ผมรู้สึกว่ามันมีอะไรทะแม่งๆ เหมือนเค้าต้องการจะได้รับสิทธิ์ในการนำคาแร็กเตอร์ที่เราออกแบบไปใช้แต่เพียงผู้เดียว
โดยที่เราไม่สามารถนำคาแร็กเตอร์ ที่เราออกแบบไปใช้ได้เลย
ผมได้ถามคำถามนี้กับเขาตรงๆ ไปว่า " ถ้าผมจะเอาคาแร็กเตอร์ตัวนี้ไปทำอย่างอื่นๆด้วยตัวเองจะได้มั้ยครับพี่ "
เขาตอบแบบเลี่ยงๆว่า " ได้ครับ แต่คุณต้องมาขออนุณาติจากทางเราก่อน ถ้าเราเห็นว่าไม่มีอะไรเสียหายกับทางบริษัท ก็น่าจะไม่มีปัญหา"

ผมสงสัยในคำตอบทันทีทันใดว่า " ในเมื่อได้ แล้วทำไมต้องมีคำว่า แต่ "
ถ้าผมเข้าใจไม่ผิดคิดแบบตาสีตาสี มันก็คือ " ไม่ได้นั่นเอง "

นั่นหมายความว่าถ้าเกิดเอาออกผลงานอะไรซักอย่างให้กับบริษัทดังกล่าว เราจะสูญเสียสิทธิ์ในการใช้งานไปในทันที เพียงแต่เรามีชื่อเป็นผู้ออกแบบเท่านั้น ผลประโยชน์ที่ได้ก็ตามข้อตกลง(เซ็นสัญญาด้วย)

แต่มัน่จะมีประโยชน์อันใดเล่า ในเมื่อเราเอางานที่เราออกแบบเองมากับมือ ไปขายเองไม่ได้
มันไม่ต่างไปจากนักร้องวังดังๆต่างๆ ในบ้านเรา ที่จะสูญเสียสิทธ์การจัดจำหน่ายไปในทันที ค่ายเพลงยังเอาเพลงที่เขาแต่ง
นำมาร้องใหม่เวอร์ชั่นแล้วๆเวอร์ชั่นเล่า แล้วพวกเขาที่สร้างสรรค์เพลงขึ้นมาได้อะไรหรือ


ตัวอย่างหนึ่งที่เราคิดควรจะคิดไว้คือ งานการ์ดต่างๆที่เราเขียนกันอยุ่นี่แหละครับ ตอนที่เราเขียนการ์ดเราก็ไม่ได้คิดอะไรหรอกครับ
มันก็ ok นะการ์ดใบหนึ่งก็ 2-3 พันบาท มันก็เหมาะกับงานการ์ดดีนะ
แต่แล้วอยู่ดีๆวันหนึ่งวัน กลายเป็นหนังสือ รวมภาพศิลปิน ที่เขียนการ์ดขึ้นมาละครับ
ผมคิดว่า ราคาการ์ดใบละ 2-3 พันบาทคงจะไม่ใช่คำตอบในตอนนั้นอย่างแน่นอน
(ในความคิดเรา เราเขียนให้แค่การ์ดนี่ แล้วไม่บอกว่าจะเอาไปทำอย่างอื่นด้วยตั้งแต่แรกจะได้คิดราคาใหม่)


ใครทีอ่านมาถึงตรงนี้จริงๆแล้วผมอยากจะให้ทุกคนรับรู้ว่าสิทธิ์ที่เราควรจะได้รับมันอยู่ตรงไหน
พี่น้องในที่นี้แล้วทำงานกับเรื่องพวกนี้ทั้งสิ้น หากมีการเซ็นสัญญาระหว่างผู้รับจ้างกับผู้ว่าจ้าง
เราควรจะมี สัญญาอย่างน้อย 1 ข้อที่จะสามารถ คงสิทธิ์ของเราต่างๆเอาไว้ไม่เปลี่ยนแปลง ไม่ว่ากรณีใดๆ
แล้วสัญญาที่ว่านั่นมันคืออะไรละ
ใครที่เคยมีประสบการณ์ ก็ช่วยบอกต่อรุ่นน้อง(อย่างผม)ด้วยนะครับ
ผมมาลองนั่งคิดดู ถ้าเป็นข้อตกลงแบบนี้น่าจะเข้าท่า

1. บริษัท A ได้รับสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงาน ตามข้อตกลงที่ศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานได้ตกลงไว้เท่านั้น

2. ผลงานที่สร้างสรรค์ให้กับบริษัท A
ผู้สร้างสรรค์ผลงาน จะยังสามารถเผยแพร่ผลงานของตนในเชิงพาณิชย์ได้ โดยไม่ต้องได้รับอณุญาติจากบริษัท A ไม่ว่ากรณีใดๆ


ผมว่าเรามาช่วยกันคิด สิทธิ์ และผลประโยชน์ที่คนทำงานอย่างเราควรจะได้รับกันดีกว่านะครับ
ผมอยากให้ทุกคนแสดงความคิดเห็นกันนะครับ ผมว่าไม่ช้าก็เร็ว เราน่าจะเจอกับปัญหาพวกนี้อย่างแน่นอน
ถ้าเราทุกคนมีจุดยืนที่คล้ายๆกัน คิดว่าเราน่าจะมีพลังที่เข้มแข็งพอที่จะต่อรองกับ ผู้ว่าจ้างได้

มันก็คงอยู่กับตอนทีเขียนสัญญาด้วยแหละครับ ทำไงได้ในเมื่อเราต้องการรายได้และยังไม่มีอิทธิพลเหนือต่อบริษัทที่จ้าง

.....นักเขียนการ์ตูนผู้ให้กำเนิดซูเปอร์แมน ฟ้องร้องเรื่องการเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์กับมาร์เวล ผลคือแพ้ แต่ในบั้นปลายชีวิตบริษัทเห็นใจ ให้รับส่วนแบ่งรายได้จากการพิมพ์ซ้ำ
.....เฉลิมชัย ดังแล้วจึงกว้านซื้องานเก่าตัวเองมาเก็บไว้
.....เท็ตสึกะ โอซามุ เปิดสตูดิโอเป็นของตัวเอง

ในความรู้สึกที่บริษัทมอง เราก็เหมือนช่างเขียนป้ายคัตเอาต์ที่ขายงานขาด เสร็จแล้วเสร็จเลยไม่มีสิทธิ์ใดๆในเมื่อเขาจ่ายค่าผลงานของเราแล้ว

มันก็อยู่ที่ว่า ตอนเซ็นสัญญา เราจะยึดมั่นในความต้องการของเราแค่ไหน ในกรณีที่เรายืนกรานเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์และต้องการขายงาน ผมคิดว่าจำเป็นอย่างยิ่งที่กลุ่มศิลปินจะจ้องมีจุดยืนและแนวคิดไปในทางเดียวกัน ไม่ใช่คนหนึ่งคิดว่าแค่ได้ขายกินรอบเดียวก็พอแล้ว เพราะมันจะทำให้เกิดการเปรียบเทียบ

ตันและ จบ

พี่ไอเทมประทุ หึหึหึหึ

ตัวหนูยังเด็กอยู่นะคะ ความคิดอาจจะไม่ได้กว้างเท่าพี่ๆ มากนัก

หนูว่า งานที่เราทำขึ้นมา มันก็มีลิขสิทธิ์ของเราเหมือนกันอ่ะ
เป็นไปได้ไหมว่า.....
ถ้าเขาจะเอาไปทำอะไรต่อ เขาก็ควรจะมาซื้อลิขสิทธิ์ของเราอ่ะ
การ์ดเกม โอเค 2000
แต่ถ้าอยากเอาไปทำอะไรนอกจากนี้อีก ก็ต้องมาติดต่อเรา แล้วจ่ายค่างานเพิ่ม
(จะเอาไปทำสกรีนเสื้อ หรือทำของเล่น ฯลฯ ก็ต้องมาติดต่อซื้องานจากเราเพิ่ม ไม่ให้มันมาจบที่ 2000 นั่นเด็ดขาดเลย)
ถ้าเขาละเมิด แอบเอางานเราไปทำอะไรต่อเพิ่อกอบโกยกำไรทางอื่นอีก เราก็มีสิทธิ์ฟ้องเขาได้

แต่มันก็แค่ความคิดของเด็กตัวเล็กๆ อ่ะค่ะ ฟังหูไว้หูไปก็ได้นะคะ

เรื่องอย่างนี้ต้องช่วยกันคิดช่วยกันทำอ่ะพี่ -_-"
นักวาดมีเป็นร้อย เราต่อรองอะไรเขา เขาก็คงไม่ง้อ คงไปจ้างคนอื่นอยู่แล้วอ่ะ เฮ่อ

ความคิดหนูเบส คงจะคิดเหมือนใครหลายๆคน แต่ในทางปฎิบัติแล้ว ทางบริษัทแทบไม่ต้องขออณุญาติอะไรเราเลย
CGPainting พิมพ์ครั้งที่ 2 ไม่ได้ตั้งค์ซักบาท (เป็นตัวอย่าง)

ส่วนมากมันจะติดข้อนี้ครับ

ผลงานที่สร้างให้กับทางบริษัท ทางบริษัทถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของทางบริษัทแต่เพียงผู้เดียว

จำข้อความด้านบนไว้ดีๆเลยครับ อาจจะเขียนต่างกันบ้าง แต่นั่นหมายความว่า เรา..ไม่มีสิทธิ์ อะไรเลย

และอีกอย่างครับ ไม่อยากให้คิดแบบนี้

ถ้าคิดแบบนี้ละก็เจ๊งกันหมดแน่ๆ เหอๆๆ
ถ้ามีร้อยก็ต้องรวมให้ร้อย ถ้ามีเป็นพันก็รวมให้ไดเป็นพัน ต่อให้ทั้งประเทศก็ต้องทำ


เออ..ใครเล่นบอร์ดอื่นๆฝากไปโพสทิ้งไว้ด้วยอก็ดีนะครับ .. ทุกอย่างที่ตามมาผมรับเอง หึหึ

อ่า ในไทยเรา เท่าที่รู้ ส่วนใหญ่จะเป็นแบบขายขาดทีเดียวนะครับ (แถมราคาถูกด้วย)
เหมือนเค้ายังไม่ค่อยให้เกียตรินักวาดเท่าที่ควร อาจเป็นเพราะมีคนเยอะอย่างที่นู๋เบสว่ามั๊ง
แต่ผมยืนยันว่ามันควรเป็นสิทธ์ของคนคิดคนทำกึ่งหนึ่งนะ อย่างน้อยน่ะ คุยกันให้เคลียร์ไปเลยตอนตกลงก่อนทำ
แต่มันคงไม่ยอมหรอก

โอ้ว แจ่มคับคุยกันเรื่องนี้ ชอบๆ เห็นด้วยอย่างยิ่งที่พวกเราต้องรวมพลังกันแล้ว

ถ้าอย่างนั้นผมคิดว่าเราต้องตกลงว่า...
"เราขายภาพนี้ให้ แต่ไม่ได้ขายคาแรกเตอร์นี้นะ"
หมายความว่า ผมวาด "อุนจิแมนกำลังใช้พลัง" ขายงานให้การ์ดเกม
เขาจะเอาภาพนี้ไปทำไรก้อได้ แต่ห้ามเอาตัวละคร "อุนจิแมน" ไปทำ 3D..ของเล่น..เปลี่ยนท่าทาง..บลาๆๆๆ
บริษัทสามารถนำไปใช้และได้สิทธิเฉพาะรูปแบบเดียวเท่านั้น
จะเอาไปเปลี่ยนท่าทางให้บิน..ชูสองนิ้ว..กระโดดเตะ..ไม่ได้

อ่า..เช่นว่า
บริษัทที่ผมทำอยู่ซื้อลิขสิทธิ์คาแรกเตอร์อุลตร้าแมนSDมาทำหนังสือสอนเด็ก
เค้าจะกำหนดมาเลยว่าไม่ให้ดัดแปลง ห้ามเติม ห้ามวาดเพิ่ม ห้ามถือนู่นนี่
รูปมายังไง คือ อย่างนั้น ใช้ได้แค่นั้น แล้วยังต้องส่งงานที่ทำไปให้ตรวจด้วย
ว่าผ่านไม่ผ่าน ไม่ผ่านห้ามพิมพ์
อ้อ แล้วก็ใช้ได้แค่พิมพ์หนังสือชุดนั้นด้วย

ถ้าศิลปินได้สิทธิ์อย่างที่บริษัทอุลตร้าแมนมีบ้าง ก้อดีเนอะ

ตะก่อนก็เคยทำอยู่นะพวก wallpaperมือถืออะค่ะ ทำเป็นพนักงานประจำ
ทุกอย่างก้อให้เค้าหมดเลยอ่ะ เพราะถือว่าเราไปนั่งทำที่บ.เค้า ไฟเค้าคอมพ์เค้า

แต่สำหรับฟรีแลนซ์นี่ ที่เราทำให้เค้าหมดเหมือนกัน อย่างมากก็ขอเอามาโพส (ส่วนใหญ่จะไม่ แต่จะโพสแค่พวกปกหนังสือซะมากก่า)
เพราะบางอย่างมันดูเหมาะกว่าที่จะเก็บเป็นความลับให้บริษัท(เขา)อะค่ะ

คิดว่าขึ้นกับการทำสัญญา - ข้อตกลง - ความพอใจของทั้งสองฝ่ายมากก่า

ถ้าคุณไอเทมไม่ชอบใจก็ลองตกลงกันใหม่ ก็ถ้าไม่ได้ก็....

จริงๆถ้าทำแบบที่บางคนสามารถขายคาแรคเตอร์ตัวเองได้เรื่อยๆซ้ำๆนี่คงดีใจมาก..
แต่ไม่ดังขนาดน้าน..

อยู่ที่ข้อตกลง
1. ถ้ายังไม่ดังหรือไม่มีจะกินก็ต้องยอมรับเงื่อนไขซะดีๆ(เข้าทาง)
2. ถ้าดังแล้วหรือมีตังค์กินข้าวอยู่ก็เปลี่ยนเงื่อนไขไปตามที่เราต้องการ
ยังไงมันก็เขียนเองไม่ได้อยู่แล้ว อยู่เขาหรือเราละทีนี้.....!

ปล. คุณเสี่ยวเอ้อ กรุณาเช็คโทรศัพท์ด้วย มีอะไรให้ช่วย อิอิ

มันคิดเหมือนคนยอมแพ้ตั้งแต่หน้าประตูมากไปนะครับ ถ้าคิดอย่างนี้เหมือนกันหมด แล้วผมจะตั้งกระทู้นี้ทำไมเนี่ย

อย่าไปสนใจคนแบบนั้นเลยพี่ไอเทม
หนูเชื่อว่าคนในบอร์ดไอเท็ม ไม่ได้กระจอกแบบที่เขาพูดหรอก

เพราะว่าประเทศไทยมีนายจ้างแบบนี้แหละ คนเก่งๆ เขาก็เลยไปรับงานต่างประเทศหมด....

ผมบอกแล้วไงครับว่า "ถ้าจะมีอำนาจต่อรอง ต้องอยู่รวมกัน"

แต่เห็นด้วยที่ว่า "เราออกงานของเรา ความคิดของเรา แต่เราได้เงินรอบเดียว ส่วยพวกนั้น เอางานเราไป ไปทำกำไรนับล้าน แต่เราได้แค่ เท่าไหร่ 3000 บาท แบบนี้แหละที่น่าเดือด"

แต่ถ้าจะเอาเราไปขาย ด้วยตัวคนเดียว ก็เล่นตัวซักนิดหนึ่งซิ ตั้งแต่การทำสัญญาแล้ว "ถ้าข้อตกลง เราเสียเปรียบ ก็อย่าทำมันซะซิ"

และอย่างที่ท่าน opt กล่าวมา เมื่อดังแล้ว ค่อยรวบรวมผลงานตัวเอง
ลองคิดในทางตรงข้ามซิครับ "เราจะมีโอกาส ซักเท่าไหร่ ที่จะดังได้ระดับนั้น"

ดังนั้น ทางออกที่ดีที่สุดครับ "คือ เราต้องรวมตัวกันเป็นกลุ่มใหญ่ๆ เพื่ออำนาจการต่อรอง"

ที่รวมกลุ่ม ไม่ใช่เพื่อ "งาน 1 งาน ต่อ คน 10 คน" นะ

แต่หมายถึง(ตัวอย่างนะจ้า) "ถ้าเราเอางานไปขายในราคาสูง และเราได้รับผลประโยชน์มาก บริษัทก็จะไม่ซื้องานเรา ต้องไปหาคนใหม่ และคนใหม่นั้น ก็ทำแบบเราด้วย บริษัทไปหาใหม่ก็เจอแบบเดิม" ไปเรื่อย ๆ ไม่นานนัก เค้าก็ต้องยอมเรา เพราะว่า "งานของพวกเรานั้น เงินเป็นส่วนสำคัญ แต่ถ้าเรามีเงินพออยู่ได้แล้วที่สำคัญกว่าเงิน คือความสุขที่เราได้ทำงานที่เรารักหรือชอบ ไม่ใช่หรือ (หรือว่ามีแต่ผม ที่เป็นแบบนี้หงะ >.<)" แต่งานของบริษัท นั้น "เวลา" คือเงินของเขา และเมื่อติดกระบวนการผลิต งานก็ต้องติดไปด้วย นี่แหละ "เราต้อง ทำลาย ตรงนี้ของเขาหละ" และใช้มันให้เป็นประโยชน์

นี่แหละครับ ที่ ItemStudio ต้องรวมตัวกัน เหมือนองค์กร แต่ไม่ต้องจดทะเบียน "แค่ สัญญาใจ" ทำได้ไหม

ถ้าทำได้ รับรองได้ว่า อำนาจต่ารอง จะอยู่ในมือพวกเราแทน

ปัญหามันอยู่ตรงที่ว่า "ไม่ค่อยมีคนให้ความร่วมมือกันน่ะซี่ แบบว่า "ชั้นได้เงิน แกอยากจะทำแบบตัวอย่างนั้นก็เชิญ ชั้นไม่สน" ซึ่ง ลองคิด ๆ ดูแล้ว ถ้าทำแบบนี้คนหนึ่ง คนอื่นๆ ก็ต้องอดตาย เพราะทำตามด้านบนนั้น(ตามตัวอย่าง)"

ดังนั้น คิดกันดีๆ นะครับ ผมว่า "มารวมกันเพื่ออำนาจตัวตาย ดีกว่า One Man Show นะ" มารวมกันทุกคนเลย ดูซิว่า จะรอดไหมไม่ว่าจะเป็น งานวาดการ์ด งานแต่งปกหนังสือ ฯลฯ

แต่ที่พูดมาทั้งหมด ย่อมมีข้องดเว้น ถ้า "ศิลปิน เหล่านั้น ทำงานในบริษัทที่ว่าจ่าง ไม่ได้ทำงาน Freeland"



ปล. หากใครอ่านของหนูแล้ว อารมณ์ขึ้นก็ ขอโต๊ดด้วยนะครับผม >.< แล้วถ้าขัดความคิดใคร หนูก็ขอโทษนะงับ T-T

จริงเเล้วอย่างงานการ์ดที่ต้องเซนสัญญามีที่เดียวนะเท่าที่เห็น นั่นคือของ ดิจิคาฟ (อังคนา)นอกนั้นไม่ได้เซนต์สัญญาอะไรนั่นก็หมายความว่าตกลงกันด้วยปากเปล่า

ถามว่าในความรู้สึกนั้นเหมือนขายขาดใหม่ก็ก็เรียกอย่างนั้นได้กระมัง เเต่ทว่าความเป็นจริงเเล้วนั่นคือปากเปล่าไม่ได้มีข้อตกลงอะไร นอกจากความพอใจที่จะรับ ที่จะซื้อที่จะขาย ถามว่าผมจะเอนเเคเเรคเตอร์นั้นไปขายต่อได้ใหมทั้งที่มันเป็นเเคเเรคเตอร์เฉพาะที่ทำให้งานนั้นๆนั่นก้รู้สึกตะขิดตะขวงใจอยู่ไม่น้อย

เเต่ถ้าวันหนึ่งมีรวมผลงานของผมโดยบริษัทนั้นๆที่ทำการ์ด(ที่ไม่ได้เซนต์สัญญา)ทำออกมาชายเป็นรูปเล่ม ผู้ถือสิทธิประโยชน์ืในเเคเเรคเตอร์นั้นๆจะเป็นของที่ใดอันนี้ก็ยังไม่ทราบเเน่ชัดเขาหรือเรา ตอนรับเงินบิลก็ไม่มีใบเสร็จก็ไม่มีพิสูจน์อะไรไม่ได้ เเต่ถามว่าถ้าเราจะต่อสู้ในเชิงลิขสิทธิ์ เท่าที่ผมฟังจากเพื่อนผมมา ขอให้เราเพียงพิสูจน์ได้ว่างานนั้นเป็นผลงานที่เราสร้างขึ้นมานั้นก็เพี่ยงพอเเล้วสำหรับการถือลิขธิ์ในงานของเรา
เเต่ว่าถึงตอนนั้นถ้าเราจะต่อสู้จริงๆที่เราต้องเสียจริงๆคือค่าทนายซึ้งเเพงบัดซบ

ซึ้งในลักษณะนี้ ต้องดูสัญญาที่เขาให้เวนอะครับ ว่าเป็นยังไง ถ้าไม่ได้มีสัญญาอะไรเราสามารถต่อสู้ได้ในชั้นศาสครับ(เเต่ค่าทนายเเพงนะ)
ก็พอรู้คร้าวๆเท่านี้อะครับถ้ามีอะไรผิดพลาดขออภัยด้วย